30 kwietnia 2026 roku weszła w życie nowelizacja Prawa energetycznego, którą branża śledzi od ponad roku pod nazwą UC84. Zmiany są realne i dotykają każdego, kto ma aktywny wniosek przyłączeniowy, podpisaną umowę albo planuje nowy projekt.

Krótkie podsumowanie dla niecierpliwych: proces przyłączeniowy stał się droższy na starcie, terminy są sztywne i automatyczne, a za ich niedotrzymanie grozi wygaśnięcie umowy bez możliwości negocjacji z operatorem. Poniżej — co to oznacza w konkretnych liczbach i datach.

Zmiany w opłatach

Zanim operator w ogóle oceni wniosek technicznie, trzeba zapłacić.

Opłata za wniosek wynosi 1 zł za każdy kW wnioskowanej mocy, maksymalnie 100 000 zł za jedno miejsce przyłączenia. Dowód wpłaty dołącza się do dokumentacji od razu — bez tego wniosek nie zostanie przyjęty. Dla farmy PV o mocy 50 MW to 50 000 zł wydane zanim ktokolwiek sprawdził, czy przyłączenie jest w ogóle technicznie możliwe.

Zaliczka na poczet opłaty przyłączeniowej - 60 zł za każdy kW, maksymalnie 6 000 000 zł. To nie jest opłata za przyłączenie - to zamrożony kapitał, który zostaje w systemie do czasu realizacji projektu.

Łącznie, na samym początku procesu, inwestor z projektem średniej skali (100 MW) musi mieć zabezpieczone kilka milionów złotych zanim cokolwiek zostanie formalnie rozpatrzone. 

Warunki przyłączenia ważne tylko rok

Dla warunków wydawanych po 30 kwietnia 2026 r. okres ważności skrócił się z 2 lat do 12 miesięcy. W praktyce oznacza to, że inwestor ma rok na domknięcie finansowania i doprowadzenie projektu do etapu umowy o przyłączenie. Jeżeli dziś dopiero negocjujesz dzierżawę gruntu lub jesteś na początku procedur środowiskowych, rok ważności warunków może okazać się znacznie krótszym terminem, niż wydaje się na pierwszy rzut oka.

Kamienie milowe i automatyczne wygaśnięcie umów

Ustawa wprowadza obowiązek przedstawienia operatorowi ostatecznego pozwolenia na budowę (PnB) dla kluczowych elementów instalacji w określonym czasie od zawarcia umowy. Zgodnie z art. X nowelizacji Prawa energetycznego, niedotrzymanie tego obowiązku skutkuje wygaśnięciem umowy z mocy prawa. W praktyce oznacza to, że przekroczenie ustawowego terminu może zakończyć proces przyłączeniowy niezależnie od stopnia zaawansowania inwestycji.

Terminy dla nowych umów (zawartych po 30 kwietnia 2026 r.):

• 24 miesiące - instalacje fotowoltaiczne i magazyny energii
• 36 miesiecy - farmy wiatrowe

Zasada całościowa dla hybryd: jeśli projekt łączy kilka technologii (np. PV + magazyn), a inwestor nie dotrzyma terminu dla choćby jednej z nich - cała umowa wygasa, dla wszystkich komponentów razem.

Zabezpieczenia dla starych umów

Kto przed 30 kwietnia 2026 r. otrzymał warunki przyłączenia, ale nie zawarł umowy o przyłączenie do sieci — musi wnieść zabezpieczenie ustawowe do 15 października 2026..

Jeśli zabezpieczenie nie zostanie wniesione w terminie — umowa wygasa. Szczegółowe zasady dotyczące ewentualnego zatrzymania zabezpieczenia przez operatora w przypadku rezygnacji z projektu określa treść ustawy.

Co się uprościło

Nie wszystko idzie w kierunku zaostrzeń.

Zniesiono obowiązek dołączania MPZP i WZ do wniosku. Od 30 kwietnia 2026 r. inwestor składa oświadczenie zamiast wypisów i wyrysów z planu miejscowego oraz dokumentów potwierdzających tytuł do gruntu. Upraszcza to wejście w proces — ale przenosi pełną odpowiedzialność za zgodność lokalizacji z prawem na inwestora. Operator zachowuje prawo do żądania dokumentów na dalszym etapie.

Cable pooling bez nowej zaliczki. Dodanie kolejnych źródeł lub magazynów w ramach istniejącej umowy nie wymaga wnoszenia nowej zaliczki, jeśli nie rośnie całkowita moc przyłączeniowa obiektu.

Zmiana lokalizacji — tylko w granicach gminy. Przeniesienie projektu jest możliwe wyłącznie w obrębie tej samej gminy lub bezpośrednio sąsiadującej. Koniec z handlem prawami do przyłącza między odległymi lokalizacjami.

ESOP - cyfryzacja przyłączeń od 1 lipca 2026 r.

Równolegle z nowymi przepisami Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE) uruchamiają Elektroniczny System Obsługi Przyłączeń (ESOP). Od 1 lipca 2026 r. staje się on podstawowym narzędziem składania wniosków o przyłączenie do sieci przesyłowej.

Jeżeli Twój zespół składa dziś kilka wniosków rocznie, od lipca cały proces jest prowadzony elektronicznie - od złożenia wniosku, przez monitorowanie jego statusu, aż po obsługę kolejnych etapów procesu przyłączeniowego.

. W praktyce oznacza to konieczność dostosowania wewnętrznych procedur i pracy projektantów.

Wdrożenie ESOP-u zbiega się w czasie z wejściem w życie UC84, co oznacza, że inwestorzy muszą jednocześnie dostosować się do nowych wymogów finansowych i terminowych oraz nauczyć się nowego systemu obsługi. Warto upewnić się, że zespół projektowy zna obie zmiany zanim złoży kolejny wniosek.

Co UC84 naprawdę zmienia

Ustawa nie przyspiesza urzędów ani nie skraca terminów administracyjnych. Zmienia rozkład ryzyka: wyższe koszty wejścia, sztywne harmonogramy i automatyczne sankcje za ich niedotrzymanie sprawiają, że błędy, które wcześniej kosztowały czas, teraz kosztują pieniądze - i mogą kosztować cały projekt.

Pierwsza decyzja lokalizacyjna, podjęta przed złożeniem płatnego wniosku, staje się decyzją wiążącą. Zmiana lokalizacji po złożeniu wniosku jest możliwa tylko w obrębie gminy lub sąsiedniej - a czas na uzyskanie pozwolenia na budowę biegnie od momentu zawarcia umowy, niezależnie od problemów z gruntem, środowiskiem czy planistyką.

Co powinieneś sprawdzić w swoim projekcie po wejściu UC84?

·       datę podpisania umowy,

·       termin przyłączenia,

·       termin przedstawienia PnB,

·       obowiązek wniesienia zabezpieczenia,

·       czy projekt spełnia nowe zasady zmiany lokalizacji.

Przetrwają projekty przygotowane wcześniej i lepiej. Te z dobrze sprawdzoną lokalizacją, zabezpieczonym finansowaniem i realnym harmonogramem uzyskania pozwolenia na budowę. Reszta wypadnie z kolejki - i zwolni moc przyłączeniową dla tych, którzy rzeczywiście są gotowi budować.